İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ

İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ 

10 Aralık 1948 
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 10 Aralık 1948 tarih ve 217 A (III) sayılı kararı ile benimsenmiş ve ilan edilmiştir. 
Resmi Gazete: 27 Mayıs 1949-7217 

BAŞLANGIÇ 
İnsanlık ailesinin tüm üyelerinin niteliğinde bulunan onurunu ve eşit ve ayrılmaz haklarını tanımanın dünyada özgürlük, adalet ve barışın temeli olduğunu, 

İnsanın zorbalık ve baskıya karşı son bir yol olarak ayaklanmaya başvurmak zorunda bırakılmaması için İnsan haklarının hukuk düzeniyle korunması gerektiğini, 

Uluslar arasında dostça ilişkileri geliştirmeyi özendirmenin temeli olduğunu, 

Birleşmiş Milletler halklarının Birleşmiş Milletler Antlaşmasında te-mel insan haklarına, insan kişiliğinin onur ve değerine, erkeklerle kadınların hak eşitliğine olan inancını yeniden belirttiğini ve daha geniş bir özgürlük içinde toplumsal gelişme ve daha iyi bir yaşam düzeyi sağlamaya karar vermiş olduğunu, 

Üye Devletlerin Birleşmiş Milletlerle işbirliği içinde, insan haklarının ve temel özgürlüklerin evrensel olarak saygı görüp gözetilmesini sağlamayı yükümlendiklerini, 

Bu hak ve özgürlükler konusunda ortak bir anlayış oluşturmanın bu yükümlülüğün tam olarak gerçekleşmesi için büyük önem taşıdığını gözönüne alarak, 

Genel Kurul, 

Toplumun her bireyi ve her organının bu Bildirgeyi sürekli olarak gözönünde bulundurarak eğitim ve öğretim yoluyla bu hak ve özgürlüklere saygıyı geliştirmeye ve ulusal ve uluslararası geliştirici önlemlerle gerek üye Devlet halkları, gerekse bu Devletlerin yargı yetkisi içindeki ülkele-rin halkları arasında bu hak ve özgürlüklerin evrensel ve etkin biçimde tanınıp gözetilmesini sağlayamaya çaba göstermeleri amacıyla tüm halklar ve uluslar için bir ortak başarı ölçüsü olarak bu İnsan Hakları Evrensel Bildirgesini ilan eder. 

Madde 1 
Tüm insanlar özgür; onur ve haklar bakımından eşit doğar. Akıl ve vicdanla donatılmış olup birbirlerine karşı bir kardeşlik anlayışıyla davranır. 

Madde 2 
Herkes; ırk, renk, cinsiyet, dil, din, siyasal ya da başka bir görüş, ulusal ve toplumsal köken, doğuş ya da benzeri başka bir statü gibi herhangi bir ayrım gözetilmeksizin bu Bildirgede ileri sürülen tüm hak ve özgürlüklere sahiptir. 

Ayrıca ister bağımsız olsun, ister vesayet altında ya da kendi kendini yönetmeyen bir ülke olsun, ister başka bir egemenlik sınırlaması altında bulunsun, bir kimsenin uyruğunda bulunduğu ülke ya da alanın siyasal, hukuksal ya da uluslararası statüsüne dayanarak hiçbir ayrım gözetilemez. 

Madde 3 
Herkesin yaşama ve kişi özgürlüğü ve güvenliğine hakkı vardır. 

Madde 4 
Kimse, kölelik ya da kulluk altında tutulamaz; kölelik ve köle ticareti her türüyle yasaktır. 

Madde 5 
Hiç kimseye işkence ya da zalimce, insanlık dışı ya da onur kırıcı davranış ve ceza uygulanamaz. 

Madde 6 
Herkesin, nerede olursa olsun yasa önünde bir kişi olarak tanınma hakkı vardır. 

Madde 7 
Herkes yasa önünde eşittir ve ayrım gözetilmeksizin yasa tarafından eşit korunma hakkı vardır. Herkes, bu Bildirgeye aykırı herhangi bir ayrımcılığa ve ayrım kışkırtıcılığına karşı eşit korunma hakkına sahiptir. 

Madde 8 
Herkesin anayasa ya da yasayla tanınmış temel haklarını çiğneyen eylemlere karşı yetkili ulusal mahkemeler eliyle etkin bir yargı yoluna başvurma hakkı vardır. 

Madde 9 
Hiç kimse keyfi olarak yakalanamaz, tutuklanamaz ve sürgün edilemez. 

Madde 10 
Herkesin, hak ve yükümlülükleri belirlenirken ve kendisine herhangi bir suç yüklenirken tam bir eşitlikle bağımsız ve yansız bir mahkeme tarafından hakça ve açık bir yargılanmaya hakkı vardır. 

Madde 11 
1. Kendisine bir suç yüklenen herkesin, savunması için gerekli olan tüm güvencelerin tanındığı bir açık yargılanmayla yasaya göre suçluluğu kanıtlanana değin suçsuz sayılma hakkı vardır. 
2. Hiç kimse işlendiği sırada ulusal ya da uluslararası hukuka göre bir suç oluşturmayan herhangi bir eylem ya da kusurdan dolayı suçlu sayılamaz. Kimseye suçun işlendiği sırada uygulanabilecek olan cezadan daha ağır bir ceza verilemez. 

Madde 12 
Kimsenin özel yaşamı, ailesi, konutu ya da haberleşmesine keyfi olarak karışılamaz, şeref ve adına saldırılamaz. Herkesin, bu tür karışma ve saldırılara karşı yasa tarafından korunma hakkı vardır. 

Madde 13 
1. Herkesin bir Devletin sınırları içinde yer değiştirme ve oturma özgürlüğüne hakkı vardır. 
2. Herkes, kendi ülkesi de dahil, herhangi bir ülkeden ayrılma ve ülkesine dönme hakkına sahiptir. 

Madde 14 
1. Herkesin, zulüm altında başka ülkelere sığınma ve sığınma olanaklarından yararlanma hakkı vardır. 
2. Gerçekten siyasal nitelik taşımayan suçlardan ya da Birleşmiş Milletlerin amaç ve ilkelerine aykırı eylemlerden doğan kovuşturma durumunda bu haktan yararlanılamaz. 

Madde 15 
1. Herkesin bir uyrukluğa hakkı vardır. 
2. Kimse keyfi olarak uyrukluğundan yoksun bırakılamaz. Kimsenin uyrukluğunu değiştirme hakkı yadsınamaz. 

Madde 16 
1. Evlenme çağındaki erkeklerle kadınların, ırk, uyrukluk ya da din bakımından sınırlamalar yapılmaksızın evlenmeye ve bir aile kurmaya hakkı vardır. Evlenirken, evlilik sırasında ve evliliğin bozulmasına ilişkin hakları eşittir. 
2. Evlenme bağıtı, ancak istekli eşlerin özgür ve tam oluruyla yapılır. 
3. Aile, toplumun doğal ve temel birimidir ve toplum ve Devlet tarafından korunur. 

Madde 17 
1. Herkesin, tek başına ya da başkalarıyla birlikte, mülkiyet vardır. 
2. Kimse keyfi olarak mülkiyetinden yoksun bırakılamaz. 

Madde 18 
Herkesin düşünce, vicdan ve din özgürlüğü vardır. Bu hak, din inancını değiştirme özgürlüğünü ve din ya da inancını, tek başına ya da topluca ve açık ya da özel olarak öğretme, uygulama, tören ve ibadet yoluyla açıklama özgürlüğünü içerir. 

Madde 19 
Herkesin görüş ve anlatım özgürlüğüne hakkı vardır. Bu hak, karışmasız görüş edinme ve herhangi bir yoldan ve hangi ülkede olursa olsun bilgi ve düşünceleri arama, alma ve yayma özgürlüğünü içerir. 

Madde 20 
1. Herkes, barışçı bir şekilde toplanma ve dernek kurma hakkına sahiptir. 
2. Hiç kimse, bir derneğe girmeye zorlanamaz. 

Madde 21 
1. Herkes, doğrudan ya da özgürce seçilmiş temsilciler aracılığıyla ülkenin yönetimine katılma hakkına sahiptir. 
2. Herkesin, ülkesinin kamu hizmetlerinden eşit olarak yararlanma hakkı vardır. 
3. Halkın iradesi, yönetim otoritesinin temelidir. Bu irade, genel ve eşit, gizli ve özgür oya dayalı dönemsel ve gerçek seçimlerle belirtilir. 

Madde 22 
Herkesin bir toplum üyesi olarak, toplumsal güvenliğe hakkı vardır. Ulusal çaba ve uluslararası işbirliği yoluyla ve her Devletin örgüt ve kaynaklarına göre herkes onur ve kişiliğinin özgür gelişmesinin ayrılmaz bir üyesi olarak ekonomik, toplumsal ve kültürel haklarının gerçekleşmesi hakkına sahiptir. 

Madde 23 
1. Herkesin çalışma, işini özgürce seçme, adil ve elverişli koşullarda çalışma ve işsizliğe karşı korunma hakkı vardır. 
2. Herkesin herhangi bir ayrım gözetilmeksizin eşit iş için eşit ücrete hakkı vardır. 
3. Herkesin kendisi ve ailesi için insan onuruna yaraşır ve gereğinde başka toplumsal koruma yoluyla desteklenmiş bir yaşam sağlayacak adil ve elverişli bir ücrete hakkı vardır. 
4. Herkesin çıkarını korumak için sendika kurma ya da sendikaya üye olma hakkı vardır. 

Madde 24 
Herkesin, iş saatlerinin makul ölçüde sınırlandırılması ve ücretli dö-nemsel tatiller dahil, dinlenme ve boş zaman hakkı vardır. 

Madde 25 
1. Herkesin, kendisi ve ailesinin sağlık ve refahı için beslenme, giyim, konut ve tıbbi bakım hakkı vardır. Herkes; işsizlik, hastalık, sakatlık, dulluk, yaşlılık ve kendi denetiminin dışındaki koşullardan doğan geçim sıkıntısı durumunda güvenlik hakkına sahiptir. 
2. Analar ve çocukların özel bakım ve yardım hakları vardır. Tüm çocuklar, evlilik içi ya da dışı doğmuş olmalarına bakılmaksızın, aynı toplumsal korumadan yararlanır. 

Madde 26 
1. Herkes, eğitim hakkına sahiptir. Eğitim, en azından ilk ve temel eğitim aşamasında parasızdır. İlköğretim zorunludur. Teknik ve mesleksel eğitim herkese açıktır. Yüksek öğrenim yeteneğe göre herkese eşit olarak sağlanır. 
2. Eğitim, insan kişiliğini tam geliştirmeye ve insan haklarına ve temel özgürlüklere saygıyı güçlendirmeye yöneliktir. Eğitim, tüm uluslar, ırklar ve dinsel gruplar arasında anlayış, hoşgörü ve dostluğu özendirir ve Birleşmiş Milletlerin, barışın korunması yolundaki etkinliklerini daha da geliştirir. 
3. Ana babalar, çocuklarına verilecek eğitimi seçmede öncelikle hak sahibidir. 

Madde 27 
1. Herkes, toplumun kültürel yaşamına özgürce katılma ve sanattan yararlanma ve bilimsel gelişmeye katılarak, yararlarını paylaşma hakkına sahiptir. 
2. Herkes, yaratıcısı olduğu bilim, yazın ve sanat ürünlerinden doğan manevi ve maddi çıkarlarının korunması hakkına sahiptir. 

Madde 28 
Herkes, bu Bildirgede öngörülen hak ve özgürlüklerin tam olarak gerçekleşeceği bir toplumsal ve uluslararası düzen hakkına sahiptir. 

Madde 29 
1. Herkesin, kişiliğinin özgürce ve tam gelişmesine olanak veren topluma karşı ödevleri vardır. 
2. Herkes, hak ve özgürlüklerini kullanırken, ancak başkalarının hak ve özgürlüklerinin tanınması ve bunlara saygı gösterilmesinin sağlanması ve demokratik bir toplumda genel ahlak ve kamu düzeniyle genel refah gereklerinin karşılanması amacıyla yasayla belirlenmiş sınırlamalara bağlı olabilir. 
3. Bu hak ve özgürlükler, hiçbir koşulda Birleşmiş Milletler’in amaç ve ilkelerine aykırı olarak kullanılamaz. 

Madde 30 
Bu Bildirgenin hiçbir hükmü, herhangi bir Devlet, grup ya da burada ileri sürülen hak ve özgürlüklerden herhangi birinin yokedilmesini amaçlayan herhangi bir etkinlikte ve eylemde bulunma hakkını verir biçimde yorumlanamaz.

HAK NE DEMEKTİR

Hak; herhangi bir varlığın, kanunî veya ahlakî gerekçelerle, sahip olması veya yapabilmesi gereken şeyler. İnsan hakları, hayvan hakları ve devletler arası hukuk gibi canlı ve cansız varlıkların haklarını tartışan ve düzenleyen pek çok farklı hak teorisi vardır.

Hakların tanımı hakkında birden çok teori mevcuttur. Bunlar irade teoremi, menfaat teooremi ve ikisinin karması biçiminde düşünülebilir. Hak, bireyin, diğer insanların kendi hayatlarını yaşama şekline müdahale etmeden, kendi yaşamına yön verme özgürlüğüdür. Hukuk düzeninin kişilere tanımış olduğu yetkilerdir. Bu yetkilerin belirli bir sınırı vardır.Bu haklar aşıldığı takdirde aşan taraf cezanlandırılabilir ya da bu aşmayla hakkını ihlal ettiği kişiye tazminat ödemeye mahkûm edilebilir. Hak kullanılırken başkalarının haklarını çiğnemek suç veya haksız fiil teşkil eder.

Hak Kavramı

Hak, hareket ve varlığın meşruiyet kaynağıdır. Örneğin insan, yaşama hakkına dayanarak yaşamını sürdürür. Ya da düşünce özgürlüğü hakkına dayanarak düşünce izharında bulunur. İnsan, hayvanlar ya da herhengi bir mahluk gibi iradesi herhangi bir şekilde sınırlanmadığı için, bu kaynağa dayanarak herşeyi yapabilir. Ama bu şekilde davranırsa kaos ortaya çıkar ve düzen ihtiyacı ortaya çıkar. Düzen kuralların konulması ve uyulmasını sağlamak amacıyla,uyulmadığı takdirde müeyyidelendirilmesi ile oluşur. Bu kuralları devlet belirler. Devlet, bu kuralları belirlerken, meşruiyet kaynağını, insanların ona düzeni sağlasın diye devrettiği haklardan alır...

Devletin erkleri ve hakların sınırlandırılması

Devlet, gücün tek elde toplanıp herhangi bir yozlaşmayı engellemek için 3 erkten oluşur: yasama, yürütmeve yargı. Bunlardan yasama, insanların haklarının kullanım alanını belirler, sınırlarını çizer. Sınırları belirleme eylemi 2 türlü olur ve bu belirleme şekillerinden hangisinin uygulanacağı her hak üzerinden ayrı ayrı tartışılır. Bu yöntemlerden birincisi, hakların giremeyeceği sınırların belirlenip, onun dışındaki alanlarda herşeyin serbest bırakılnasıdır. diğeri ise kullanım alanının belirlenip, o alanın dışının engellenerek sınırlandırılmasıdır.birincisi negatif statülü haklar, ikincisi pozitif statülü haklar için geçerlidir.

Yürütme erki, yasamanın belirlediği şekilde, hakları sınırlandırarak güvenliği sağlamakla yükümlüdür. bu bağlamda polis ile ilgili bir örnek verecek olursak, polis yürütmenin bir parçası. Yani görevi yasa koymak değil. Ama polis mevcut yasaların sorunları nedeniyle hata yaptığı zaman, asıl sorunlu alan yasamanın yerine polis eleştirilmektedir.

Üçüncü erk yargı ise, hakların kullanım alanının aşıldığı ya da hakkın kullanım alanının taciz ya da tecavüz edildiği durumlarda devreye girer. Yapılan/yahut yapılmayarak işlenen hak ihlalini,müeyyidelendirerek huhuku temin eder. Ama bunu yaparken, yasamanın verdiği ölçülere göre yapmak zorundadır. Polis hem yürütme organında, hemde yargı organında yer almaktadır. Bu yüzden sınırları tam çizilmediği için, bazen rollerini karıştırabilmektedir. bunun çözümü, polisi eleştirmek değil, sınırların belirlenmesibi sağlamak, ve ardından sınırlar aşıldığında gereğini yapmaktır.

Kadın ve kadın yurttaş hakları bildirgesi

Kadın ve Kadın Yurttaş Hakları Bildirgesi (frans. Déclaration des droits de la femme et de la citoyenne) Eylül 1791’de Fransız yazar Olympe de Gouges tarafından Fransız Millet Meclisinin yasa çıkarması için yayınlanmıştır. Bu bildirgede kadınların hukuki, politik ve sosyal alanda eşit kılınmasından bahsedilmiştir.

Bu yazı, 26 Ağustos 1789’da Fransız Devrimi sırasında ilan edilen, İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi’ne bir tepki olarak yayımlanmıştır. İlk bildirgenin içerdiği hak ve yükümlülükler sadece reşit vatandaşlar için geçerli olmuştur. Reşit vatandaşlar da o zamanlar erkekler olarak tanımlanmıştır. Kadınların seçme, resmi dairelere girme, çalışma özgürlüğü, mülkiyet hakları verilmemiştir ve onlara askerlik yükümlülükleri verilmemiştir.

Kadın ve Kadın Yurttaş Hakları Bildirgesi’nin Özeti

Madde I: Kadın özgür doğar ve erkeklerle haklar bakımından eşittir. (…)

Madde II: Her siyasi derneğin amacı, kadın ve erkeğin, doğal ve daimi haklarını korumaktır. Bu haklar; özgürlük, mülkiyet, güvenlik ve özellikle baskıya karşı koymaktır.

Madde III: Her bir devlet gücünün esası kadın ve erkeklerin birliğine ve onların ulustaki varlıklarına dayanmaktadır. (…)

Madde IV: Özgürlük ve adalet diğerine ait olan her şeyin iadesinden oluşmaktadır. Böylelikle erkeğin daimi zulmüne karşı çıkma haklarını uygulamanın sınırı olmamaktadır. Sınırlar doğa ve akıl çerçevesinde düzenlenmelidir.

Madde V: Doğa ve akıl yasaları toplum için zararlı olabilecek tüm davranışları yasaklar. Bu yasaların izin verdiği ve ilahi yasaların yasaklamadığı hiçbir şey engellenemez. (…)

Madde VI: Yasa genel iradenin ifadesi olmalıdır. Bütün kadın ve erkek vatandaşlar şahsen veya bir vekil aracılığıyla yasanın oluşumuna katkıda bulunmalıdır. Bütün kadın ve erkek vatandaşlar yasanın önünde eşit olup; bütün rütbe, pozisyon ve resmi dairelere eşit ölçüde kabul edilmelidir. (…)

Madde VII: Hiçbir kadın bu yasaların dışında bırakılmayacaktır. Kadın belirli durumlarda yasalar önünde suçlanacak, tutuklanacak ve hapsedilecektir. Kadınlar da erkekler gibi, hükmü kesin olan bu yasalara bağlı olacaktır.

Madde VIII: Yasa sadece mutlak, açık ve gerekli cezalar vermelidir. (…)

Madde IX: Suçlu bulunan her bir kadına yasanın yaptırımları uygulanır.

Madde X: Kimse genel bir politika olsa bile, mahkûmiyetinden dolayı dava edilemez. Kadın darağacına çıkma hakkına sahiptir, aynı ölçüde konuşmacı kürsüsüne çıkma hakkına da sahiptir. (…)

Madde XI: Fikir ve düşüncelerin özgürce ifadesi kadın haklarının en değerli maddelerinden biridir, çünkü bu özgürlük babaların çocuklarıyla olan babalık bağlarını garanti altına alır. Böylelikle her kadın vatandaş onu gerçekleri gizlemeye zorlayan barbarca önyargılar olmadan “Ben bize ait olan bir çocuğun annesiyim” diyebilir.

Madde XII: Kadınların ve kadın yurttaşların haklarının güvence altına alınması, daha büyük bir yararı ortaya koyar. Bu güvence, bu hakların tanındığı kişilerin ayrıcalığı olmamalıdır, herkesin yararına hizmet etmelidir.

Madde XIII: Devletin giderleri ve idari giderler için kadın ve erkeklerin katkısı eşittir. Kadınlar bütün yükümlülük ve yorucu işlerde katkıda bulunurlar, bu nedenle görev, iş, talep, onur ve zanaatte de paylaşıma katılırlar.

Madde XIV: Kadın ve erkek yurttaşlar kendileri veya temsilcileri aracılığıyla vergilerin zorunlu olup olmadığına karar verme hakkına sahiptir. Kadın yurttaşlar, sadece varlıklarında değil, aynı zamanda resmi kurumlarda, vergilerin toplanması, bunların kullanılması ve süresinin belirlenmesi sürecine eşit oranda katılabildikleri takdirde bunu kabul ederler.

Madde XV: Vergi ödemesinde erkeklerle bir olan kadınlar, resmi devlet memurundan mali işlerle ilgili bilgi alma hakkına sahiptir.

Madde XVI: Hakların garantisinin olmadığı ve güçler ayrılığının belirlenmediği bir toplumun anayasası yoktur. Ulusu oluşturan bireylerin çoğunluğu yasanın biçimlendirilmesinde katkıda bulunmadıysa, o yasa yoktur ve geçersizdir.

Madde XVII: Birlikte veya ayrı olarak mülkiyet her iki cinsin hakkıdır.[…] Kimse ulusun asıl miras payından yoksun bırakılamaz[…]

Çocuk Hakları Sözleşmesi

Çocuk Hakları Sözleşmesi


Madde 1
Bu sözleşme uyarınca çocuğa uygulanabilecek olan kanuna göre daha erken yaşta reşit olma durumu hariç, on sekiz yaşına kadar her insan çocuk sayılır.
Madde 2
1. Taraf Devletler, bu Sözleşmede yazılı olan hakları kendi yetkileri altında bulunan her çocuğa, kendilerinin, anne babalarının veya yasal vasilerinin sahip oldukları ırk, renk, cinsiyet, dil, siyasal ya da başka düşünceler, ulusal, etnik ve sosyal köken, mülkiyet, sakatlık, doğuş ve diğer statüler nedeniyle hiçbir ayrım gözetmeksizin tanır ve taahhüt ederler.
2. Taraf Devletler, çocuğun anne-babasının, yasal vasilerinin veya ailesinin öteki üyelerinin durumları, faaliyetleri, açıklanan düşünceleri veya inançları nedeniyle her türlü ayırıma veya cezaya tabi tutulmasına karşı etkili biçimde korunması için gerekli tüm uygun önlemi alırlar
Madde 3
1. Kamusal ya da özel sosyal yardım kuruluşları, mahkemeler, idari makamlar veya yasama organları tarafından yapılan ve çocukları ilgilendiren bütün faaliyetlerde, çocuğun yararı temel düşüncedir.
2. Taraf Devletler, çocuğun anne-babasının, vasilerinin ya da kendisinden hukuken sorumlu olan diğer kişilerin hak ve ödevlerini de göz önünde tutarak, esenliği için gerekli bakım ve bu amaçla tüm uygun yasal ve idari önlemleri alırlar.
3. Taraf Devletler,çocukların bakımı ve korunmasından sorumlu kurumların, hizmet ve faaliyetlerin özellikle güvenlik,sağlık, personel sayısı ve uygunluğu ve yönetimin yeterliliği açısından, yetkili makamlarca konulan ölçülere uymalarını taahhüt ederler.
Madde 4
Taraf Devletler, bu Sözleşmede tanınan hakların uygulanması amacıyla gereken her türlü yasal, idari ve diğer önlemleri alırlar. Ekonomik, sosyal ve kültürel haklara ilişkin olarak, Taraf Devletler eldeki kaynaklarını olabildiğince geniş tutarak, gerekirse uluslararası işbirliği çerçevesinde bu tür önlemler alırlar.
Madde 5
Taraf Devletler, bu Sözleşmenin çocuğa tanıdığı haklar doğrultusunda çocuğun yeteneklerinin geliştirilmesi ile uyumlu olarak, çocuğa yol gösterme ve onu yönlendirme konusunda anne-babanın, yerel gelenekler ön görüyorsa uzak aile veya topluluk üyelerinin, yasal vasilerinin veya çocuktan hukuken sorumlu kişilerin sorumluluklarına, haklarına ve ödevlerine saygı gösterirler.
Madde 6
1. Taraf Devletler, her çocuğun temel yaşama hakkına sahip olduğunu kabul ederler.
2. Taraf Devletler, çocuğun hayatta kalması ve gelişmesi için mümkün olan azami çabayı gösterirler.
Madde 7
1. Çocuk doğumdan hemen sonra derhal nüfus kütüğüne kaydedilecek ve doğumdan itibaren bir isim hakkına, bir vatandaşlık kazanma hakkına ve mümkün olduğu ölçüde anne-babasını bilme ve onlar tarafından bakılma hakkına sahip olacaktır.
2. Taraf Devletler, özellikle çocuğun tabiiyetsiz kalması söz konusu olduğunda kendi ulusal hukuklarına ve ilgili uluslararası belgeler çerçevesinde üstlendikleri yükümlülüklerine uygun olarak bu hakların işlerlik kazanmasını taahhüt ederler.
Madde 8
1. Taraf Devletler yasanın tanıdığı şekli ile çocuğun kimliğini; tabiiyeti, ismi ve aile bağları dahil, koruma hakkına saygı göstermeyi ve bu konuda yasa dışı müdahalelerde bulunmamayı taahhüt ederler.
2. Çocuğun kimliğinin unsurlarının bazılarından veya tümünden yasaya aykırı olarak yoksun bırakılması halinde, Taraf Devletler çocuğun kimliğine süratle yeniden kavuşturulması amacıyla gerekli yardım ve korumada bulunurlar
Madde 9
1. Yetkili makamlar uygulanabilir yasa ve usullere göre ve temyiz yolu açık olarak, ayrılığın çocuğun yüksek yararına olduğu yolunda karar vermedikçe, Taraf Devletler, çocuğun; anne-babasından, onların rızası dışında ayrılmamasını güvence altına alırlar . Ancak, anne-babası tarafından çocuğun kötü muameleye maruz bırakılması yada ihmal edilmesi durumlarında yada anne ve babanın birbirinden ayrı yaşaması nedeniyle çocuğun ikametgahının belirlenmesi amacıyla karara varılması gerektiğinde, bu tür bir ayrılık kararı verilebilir.
2. Bu maddenin birinci fıkrası uyarınca girişilen her işlemde, ilgili bütün taraflara işleme katılma ve görüşlerini bildirme olanağı tanınır.
3. Taraf Devletler,anne-babasından veya bunlardan birinden ayrılmasına karar verilen çocuğun,kendi yüksek yararına aykırı olmadıkça, anne-babasının ikisiyle de düzenli bir biçimde kişisel ilişki kurma ve doğrudan görüşme hakkına saygı gösterirler.
4. Böyle bir ayrılık,bir Taraf Devlet tarafından girişilen ve çocuğun kendisinin anne-babasının veya her ikisinin birden tutuklanmasını,hapsini,sürgün sınır dışı edilmesini veya ölümünü (ki buna devletin gözetimi altında iken nedeni ne olursa olsun meydana gelen ölüm dahildir) tevlit eden herhangi benzer bir işlem sonucu olmuşsa, bu Taraf Devlet, istek üzerine ve çocuğun esenliğine zarar vermemek koşulu ile; anne- babaya, çocuğa veya uygun olursa, ailenin bir başka üyesine, söz konusu aile bireyinin ya da bireylerinin bulunduğu yer hakkında gereken bilgi verecektir. Taraf Devletler, böyle bir istemin başlı başına sunulmasının ilgili kişi veya kişiler bakımından aleyhe hiç bir sonuç yaratmamasını ayrıca taahhüt ederler.
[değiştir]

Madde 10
1. 9 uncu Maddenin 1 inci fıkrası uyarınca Taraf Devletlere düşen sorumluluğa uygun olarak, çocuk veya anne-babası tarafından, ailenin birleşmesi amaçlarıyla yapılan bir Taraf Devlet girme ya da onu terk etme konusundaki her başvuru, Taraf Devletlerce olumlu, insani ve ivedi bir tutumla ele alınacak. Taraf Devletler, bu tür bir başvuru yapılmasının, başvuru sahipleri veya aile üyeleri aleyhine sonuçlar yaratmamasını taahhüt ederler.
2. Anne-babası, ayrı Devletlerde oturan bir çocuk olağanüstü durumlar hariç, hem anne hem de babası ile düzenli biçimde kişisel ilişkiler kurma ve doğrudan görüşme hakkına sahiptir. Bu nedenle ve 9 uncu maddenin 1. Fıkrasına göre Taraf Devletler çocuğun ve anne- babasının Taraf Devletlerin ülkeleri dahil herhangi bir ülkeyi terk etme ve kendi ülkelerine dönme hakkına saygı gösterirler. Herhangi bir ülkeyi terk etme hakkı, yalnızca yasada ön görüldüğü gibi ve ulusal güvenliğin, kamu düzenin, kamu sağlığı veya ahlak veya başkalarının hak ve özgürlüklerini korumak amacı ile ve işbu sözleşme ile tanınan öteki haklarla bağdaştığı ölçüce kısıtlamalara konu olabilir.
Madde 11
1. Taraf Devletler, çocukların yasa dışı yollarla ülke dışına çıkarılıp geri döndürülmemesi halleriyle mücadele için önlemler alırlar.
2. Bu amaçla Taraf Devletler 2 yada çok taraflı anlaşmalar yapılmasını mevcut anlaşmalarla katılmayı teşvik ederler.
Madde 12
1. Taraf Devletler, görüşlerini oluşturma yeteneğine sahip çocuğun, kendini ilgilendiren her konuda görüşlerini serbestçe ifade etme hakkını bu görüşlere çocuğun yaşı ve olgunluk derecesine uygun olarak, gereken özen gösterilmek suretiyle tanırlar.
2. Bu amaçla, çocuğu etkileyen herhangi bir adli veya idari kovuşturmada çocuğun ya doğrudan doğruya veya bir temsilci yada uygun bir makam yoluyla dinlenilmesi fırsatı, ulusal yasanın usule ilişkin kurallarına uygun olarak çocuğa, özellikle sağlanacaktır.
Madde 13
1. Çocuk, düşüncesini özgürce açıklama hakkına sahiptir;bu hak, ülke sınırları ile bağlı olmaksızın; yazılı, sözlü, basılı, sanatsal biçimde veya çocuğun seçeceği başka bir araçla her türlü haber ve düşüncelerin araştırılması, elde edilmesi ve verilmesi özgürlüğünü içerir.
2. Bu hakkın kullanılması yalnızca;
a) Başkasının haklarına ve itibarına saygı,
b) Milli güvenliğin, kamu düzeninin, kamu sağlığı ve ahlakın korunması nedenleriyle ve kanun tarafından öngörülmek ve gerekli olmak kaydıyla yapılan sınırlamalara konu olabilir.
Madde 14
1. Taraf Devletler, çocuğun düşünce, vicdan ve din özgürlükleri hakkına saygı gösterirler.
2. Taraf Devletler, anne-babanın ve gerekiyorsa yasal vasilerin; çocuğun yeteneklerinin gelişmesiyle bağdaşır biçimde haklarının kullanılmasında çocuğa yol gösterme konusundaki hak ve ödevlerine, saygı gösterirler.
3. Bir kimsenin dinini ve inançlarını açıklama özgürlüğü kanunla öngörülmek ve gerekli olmak kaydıyla yalnızca kamu güvenliği, düzeni, sağlık ya da ahlakı ya da başkalarının temel hakları ve özgürlüklerini korumak gibi amaçlarla sınırlandırılabilir.
Madde 15
1. Taraf Devletler, çocuğun dernek kurma ve barış içinde toplanma özgürlüklerine ilişkin haklarını kabul ederler.
2. Bu hakların kullanılması, ancak zorunlu kılınan ve demokratik bir toplumda gerekli olan ulusal güvenlik, kamu güvenliği, kamu düzeni yararına olarak ya da kamu sağlığı ve ahlakın ya da başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması amaçlarıyla yapılan sınırlandırmalardan başkalarıyla kısıtlandırılamaz.
Madde 16
1. Hiçbir çocuğun özel yaşantısına, aile, konut ve iletişimine keyfi ya da haksız bir biçimde müdahale yapılamayacağı gibi, onur ve itibarına da haksız olarak saldıramaz.
2. Çocuğun bu tür müdahale ve saldırılara karşı yasa tarafından korunmaya hakkı vardır.
Madde 17
Taraf Devletler, kitle iletişim araçlarının önemini kabul ederek çocuğun; özellikle toplumsal,ruhsal ve ahlaki esenliği ile bedensel ve zihinsel sağlığını geliştirmeye yönelik çeşitli ulusal ve uluslararası kaynaklardan bilgi ve belge edinmesini sağlarlar. Bu amaçla Taraf Devletler:
a) Kitle iletişim araçlarını çocuk bakımından toplumsal ve kültürel yararı olan ve 29.cu maddenin ruhuna uygun bilgi ve belgeyi yaymak için teşvik ederler; b)Çeşitli kültürel, ulusal ve uluslararası kaynaklardan gelen bu türde bilgi ve belgelerin üretimi, değişimi ve yayımı amacıyla uluslararası işbirliğini teşvik ederler.
c) Çocuk kitaplarının üretimini ve yayılmasını teşvik ederler; d) Kitle iletişim araçlarının azınlık grubu veya bir yerli ahaliye mensup çocukların dil gereksinimlerine özel önem göstermeleri konusunda teşvik ederler;
e) 13 ve18.ci maddelerde yer alan kurallar göz önünde tutularak çocuğun esenliğine zarar verebilecek bilgi ve belgelere karşı korunması için uygun yönlendirici ilkeler geliştirilmesini teşvik ederler;
Madde 18
1. Taraf Devletler,çocuğun yetiştirilmesinde ve gelişmesinin sağlanmasında anne-babanın birlikte sorumluluk taşıdıkları ilkesinin tanınması için her türlü çabayı gösterirler. Çocuğun yetiştirilmesi ve geliştirilmesi sorumluluğu ilk önce anne-babaya ya da durum gerektiriyorsa yasal vasilere düşer. Bu kişiler her şeyden önce çocuğun yüksek yararını göz önünde tutarak hareket ederler.
2. Bu Sözleşmede belirtilen hakların güvence altına alınması ve geliştirilmesi için Taraf Devletler, çocuğun yetiştirilmesi konusundaki sorumluluklarını kullanmada anne-baba ve yasal vasilerin durumlarına uygun yardım yapar ve çocukların bakımı ile görevli kuruluşların, faaliyetlerin ve hizmetlerin gelişmesini sağlarlar.
3. Taraf Devletler, çalışan anne-babanın, çocuk bakım hizmet ve tesislerinden, çocuklarının da bu hizmet ve tesislerden yararlanma hakkını sağlamak için uygun olan her türlü önlemi alırlar.
Madde 19
1. Bu Sözleşmeye Taraf Devletler,çocuğun anne-babasının ya da onlardan yalnızca birinin, yasal vasi veya vasilerinin ya da bakımını üstlenen herhangi bir kişinin yanında iken bedensel saldırı, şiddet veya suistimale, ihmal ya da ihmalkar muameleye, ırza geçme dahil her türlü istismar ve kötü muameleye karşı korunması için; yasal, idari, toplumsal, eğitsel bütün önlemleri alırlar.
2. Bu tür koruyucu önlemler; burada tanımlanmış olan çocuklara kötü muamele olaylarının önlenmesi, belirlenmesi, bildirilmesi, yetkili makama havale edilmesi, soruşturulması, tedavisi ve izlenmesi için gerekli başkaca yöntemleri ve uygun olduğu takdirde adliyenin işe el koyması olduğu kadar durumun gereklerine göre çocuğa ve onun bakımını üstlenen kişilere, gereken desteği sağlamak amacı ile sosyal programların düzenlenmesi için etkin usulleri de içermelidir.
[değiştir]

Madde 20
1. Geçici ve sürekli olarak aile çevresinden yoksun kalan veya kendi yararına olarak bu ortamda bırakılması kabul edilmeyen her çocuk, Devletten özel koruma ve yardım görme hakkına sahip olacaktır.
2. Taraf Devletler bu durumdaki bir çocuk için kendi ulusal yasalarına göre, uygun olan bakımı sağlayacaklardır.
3. Bu tür bakım, başkaca benzerleri yanında, bakıcı aile yanına verme, İslam Hukukunda Kefalet ( Kafalah ), evlat edinme ya da gerekiyorsa çocuk bakımı amacı güden uygun kuruluşlara yerleştirmeyi de içerir. Çözümler düşünülürken, çocuğun yetiştirilmesinde sürekliliğin korunmasına ve çocuğun etnik, dinsel kültürel ve dil kimliğine gerek saygı gösterilecektir.
Madde 21
Evlat edinme sistemini kabul eden ve/veya buna izin veren Taraf Devletler, çocuğun en yüksek yararlarının temel düşünce olduğunu kabul edecek ve aşağıdaki ilkeleri gerçekleştirecektir:
a) Bir çocuğun evlat edinilmesine ancak yetkili makamlar karar verir. Bu makam uygulanabilir yasa ve usullere göre ve güvenilir tüm bilgilerin ışığında; çocuğun, anne-babası, yakınları ve yasal vasisine göre durumunu göz önüne alarak ve gereken durumlarda tüm ilgililerle yapılacak görüşme sonucu onların da evlat edinme konusundaki onaylarını alma zorunluluğuna uyarak, kararını verir.
b) Çocuğun kendi ülkesinde elverişli biçimde bakılması mümkün olmadığı veya evlat edinecek veya yanına yerleştirilecek aile bulunmadığı takdirde, ülkeler arası evlat edinmenin çocuk bakımından uygun bir çözüm olduğunu kabul ederler.
c) Başka bir ülkede evlat edinilmesi düşünülen çocuğun, kendi ülkesinde mevcut evlat edinme durumuyla eşdeğer olan güvence ve ölçülerden yararlanmasını sağlarlar.
d) Ülkeler arası evlat edinmede, yerleştirmenin ilgililer bakımından yasadışı para kazanma konusu olmaması için gereken bütün önlemleri alırlar.
e) Bu maddedeki amaçları, uygun olduğu ölçüde, ikili yada çok taraflı düzenleme veya anlaşmalarla teşvik ederler ve bu çerçevede, çocuğun başka bir ülkede yerleştirilmesinin yetkili makam veya organlar tarafından yürütülmesini güvenceye almak için çaba gösterirler.
Madde 22
1. Taraf Devletler, ister tek başına olsun isterse anne-babası veya herhangi bir başka kimse ile birlikte bulunsun, mülteci statüsü kazanmaya çalışan ya da uluslararası iç hukuk kural ve usulleri uyarınca mülteci sayılan bir çocuğun, bu Sözleşmede ve insan haklarına veya insani konulara ilişkin ve söz konusu Devletlerin taraf oldukları diğer Uluslararası sözleşmelerde tanınan ve bu duruma uygulanabilir nitelikte bulunan hakları kullanması amacıyla koruma ve insani yardımdan yararlanması için gerekli bütün önlemleri alırlar.
2.Bu nedenle, Taraf Devletler, uygun gördükleri ölçüde, Birleşmiş Milletler Teşkilatı ve onunla işbirliği yapan hükümetler arası ve hükümet dışı yetkili başka kuruluşlarla bu durumda olan bir çocuğu korumak, ona yardım etmek, herhangi bir mülteci çocuğun ailesiyle yeniden bir araya gelebilmesi için anne-babası veya ailesinin başka üyeleri hakkında bilgi toplamak amacıyla işbirliğinde bulunurlar. Herhangi bir nedenle kendi aile çevresinden sürekli ya da geçici olarak ayrı düşmüş bir çocuğa bu sözleşmeye göre tanınan koruma, aynı esaslar içinde, anne-babası ya da ailesini başkaca üyelerinden hiç birisi bulunamayan çocuğa da tanınacaktır.
Madde 23
1. Taraf Devletler zihinsel ya da bedensel özürlü çocukların saygınlıklarını güvence altına alan, özgüvenlerini geliştiren ve toplumsal yaşamı etkin biçimde katılmalarını kolaylaştıran şartlar altında eksiksiz bir yaşama sahip olmalarını kabul ederler.
2. Taraf Devletler, özürlü çocukların özel bakımdan yararlanma hakkını tanırlar ve eldeki kaynakları yeterliliği ölçüsünde ve yapılan başvuru üzerine, yardımdan yararlanabilecek durumda olan çocuğa ve onun bakımından sorumlu olanlara, çocuğun durumu ve anne-babasının veya çocuğa bakanların içinde bulundukları koşullara uygun düşecek yardımın yapılmasını teşvik ve taahhüt ederler.
3. Özürlü çocuğun özel bakıma gereksinimi olduğu bilincinden hareketle bu maddenin 2 inci fıkrası uyarınca yapılması öngörülen yardım, çocuğun anne-babasını ya da çocuğa bakanların parasal ( mali) durumları göz önüne alınarak, olanaklara ölçüsünde ücretsiz sağlanır. Bu yardım; özürlü çocuğun eğitimi, meslek eğitimi, tıbbi bakım hizmetleri, rehabilitasyon hizmetleri, bir işte çalışabilecek duruma getirme hazırlık programları ve dinlenme/eğlenme olanaklarından etkin olarak yararlanmasını sağlamak üzere düzenlenir ve çocuğun en eksiksiz biçimde toplumla bütünleşmesi yanında, kültürel ve ruhsal yönü dahil bireysel gelişmesini gerçekleştirme amacını güder.
4. Taraf Devletler, uluslararası işbirliği ruhu içinde, özürlü çocukların koruyucu sıhhi bakımı, tıbbi, psikolojik ve işlevsel tedavileri alanlarına ilişkin gerekli bilgilerin alışverişi yanında, rehabilitasyon, eğitim ve mesleki eğitim hizmetlerine ilişkin yöntemlerin bilgilerini de içerecek şekilde ve Taraf Devletlerin bu alanlardaki güçlerini, anlayışlarını geliştirmek ve deneyimlerini zenginleştirmek amacıyla bilgi dağıtımını ve bu bilgiden yararlanmayı teşvik ederler. Bu bakımdan, gelişmekte olan ülkelerin gereksinimleri, özellikle göz önüne alınır.
Madde 24
1. Taraf Devletler, çocuğun olabilecek en iyi sağlık düzeyine kavuşma, tıbbi bakım ve rehabilitasyon hizmetlerini veren kuruluşlardan yararlanma hakkını tanırlar. Taraf Devletler, hiçbir çocuğun bu tür tıbbi bakım hizmetlerinden yararlanma hakkında yoksun bırakılmamasını güvence altına almak için çaba gösterirler.
2. Taraf Devletler, bu hakkın tam olarak uygulanmasını takip ederler ve özellikle:
a) Bebek ve çocuk ölüm oranlarının düşürülmesi;
b) Bütün çocuklara gerekli tıbbi yardımının ve tıbbi bakımın; temel sağlık hizmetlerinin geliştirilmesine önem verilerek sağlanması;
c) Temel sağlık hizmetleri çerçevesinde ve başka olanakların yanı sıra, kolayca bulunabilen tekniklerin kullanılması ve besleyici yiyecekler ve temiz içme suyu sağlanması yoluyla ve çevre kirlenmesinin tehlike ve zararlarını göz önüne alarak, hastalık ve yetersiz beslenmeye karşı mücadele edilmesi;
d) Anneye doğum öncesi ve sonrası uygun bakımın sağlanması;
e) Bütün toplum kesimlerinin özellikle anne- babalar ve çocukların, çocuk sağlığı ve beslenmesi, anne sütü ile beslenmesinin yararları, toplum ve çevre sağlığı ve kazaların önlenmesi konusunda temel bilgileri elde etmeleri ve bu bilgileri kullanmalarına yardımcı olunması;
f) Koruyucu sağlık bakımlarının, anne- babaya rehberliğini aile planlaması eğitimi ve hizmetlerinin geliştirilmesi; amaçlarıyla uygun önlemleri alırlar.
3. Taraf Devletler, çocukların sağlığı için zararlı geleneksel uygulamalarının kaldırılması amacıyla uygun ve etkili her türlü önlemi alırlar.
4. Taraf Devletler, bu maddede tanınan hakkın tam olarak gerçekleştirilmesini tedricen sağlamak amacıyla uluslararası işbirliğinin geliştirilmesi ve teşviki konusunda karşılıklı olarak söz verirler. Bu konuda gelişmekte olan ülkelerin gereksinimleri özellikle göz önünde tutulur.
Madde 25
Taraf Devletler, yetkili makamlarca korunma ve bakım altına alma, bedensel ya da ruhsal tedavi amaçlarıyla hakkında bir yerleştirme tedbiri uygulanan çocuğun gördüğü tedaviyi ve yerleştirilmesine bağlı diğer tüm şartları belli aralıklarla gözden geçirme hakkına sahip olduğunu kabul ederler.

BM COCUK HAKLARI SOZLESMESI COCUK SATISI, COCUK FAHISELIGI VE COCUK PORNOGRAFISI EK IHTIYARI PROTOKOLUNUN 12 (1 MADDESI ) CERCEVESINDE ULKELER TARAFINDAN SUNULAN RAPORLARIN DEGERLENDIRMESI

BM COCUK HAKLARI SOZLESMESI COCUK SATISI, COCUK FAHISELIGI VE COCUK PORNOGRAFISI EK IHTIYARI PROTOKOLUNUN 12 (1 MADDESI ) CERCEVESINDE ULKELER TARAFINDAN SUNULAN RAPORLARIN DEGERLENDIRMESI

Son Gozlemler:Turkiye


1. Komite 17.05.2006 tarihinde gerceklesen 1129 toplantisinda Turkiye'nin ilk raporunu inceledi ve 02.06.2006 tarihinde gerceklesen 1157. toplantisinda asagidaki son dusuncelerini benimsedi/adopte etti.. 

A-GIRIS

2. Komite, Sorunlara/konulara iliskin taraf ulkenin ilk kapsamli raporunu ve bu raporun zamaninda ve kapsamli bir yanitinin sunumundan memnuniyet duyar. Komite delegasyon ile gerceklestirilen samimi ve yapici diyalogu takdirle karsilar. 

3. Komite, taraf ulkeye, bu son gozlemlerinin daha onceki CRC/C/15 Add.152'de yer alan taraf ulkenin 08 Haziran 2001 tarihindeki ilk raporu uzerinde benimsenen son gozlemleri ile birlikte degerlendirilmesini hatirlatir.

B- OLUMLU HUSUSLAR

4. Komite memnuniyetle asagidaki hususlari not eder;

a. 01.06.2005 tarihinde yururluge giren, 5237 sayili Turk Ceza Kanunu ve Ceza Muhakemeleri Kanunu (5271 sayili)'ndaki DegisIklikler 

b. 03.07.2005 tarihinde yururluge giren 5395 sayili Cocuk Koruma Kanunu ve bu kanun cocuklar hakkinda koruma ihtiyaci acisindan uluslararasi standartlari prosedurlere ve prensiplere katmayi amaclar. 

c. SHCEK Genel Mudurlugu'nun koordine birimi olarak Cocuk Haklari Sozlesmesi ve Ek Protokolunun sartlari ve prensiplerinin uygulama ve izlenmesinden sorumlu olarak belirlenmesi (atanmasi) 

d.Insan Ticareti ile Mucadele icin Ulusal Gorev Gucunun kurulmasi ve 2003'de benimsenen Ulusal Eylem Plani'nin adopte edilmesi/benimsenmesi. 

e.Ek Protokolun ulusal hukuka direkt uygulanmasina izin veren Anayasa degisIkleri

f.Ek Protokolun ongordugu hususlara iliskin bilincin yukseltilmesi icin taraf ulke tarafindan gerceklestirilen egitim faaliyetleri 


C. TEMEL ILGI VE TAVSIYE ALANLARI 

C.1 Genel Uygulama Onlemleri 

Protokolun Uygulanmasinin Koordinasyonu ve Izlenmesi

5. Koordine Birimi olarak SHCEK Genel Mudurlugu'nun rolunu ve Ek Protokolun sartlari ve prensiplerinin izlenmesi ve uygulanmasindan sorumlu oldugunu belirtirken, Komite, yapilan koordinasyon ve izleme faaliyetlerinin yeterli olmadigina kanaat eder.(ilgilidir) 

6. Komite taraf ulkeyi, Ek Protokolun ongordugu hususlara odaklanmada sistematik ve tutarli yaklasim olusturmak icin, merkezi ve yerel seviyede koordinasyon ve izleme faaliyetlerini guclendirmesini tesvik eder. 

Ulusal Eylem Plani ve Butce

7. Komite Insan Ticareti ile Mucadelede Ulusal Eylem Planini memnuniyetle karsilar fakat bu planin Ek Protokolde belirtilen tum hususlari kapsamadigina ve cocuk satisi, cocuk fahiseligi ve cocuk pornografisi icin spesifik bir Eylem Plani olmadigina kanaat eder. 

8. Komite taraf ulkeye, onleme ve rehabilitasyona iliskin faaliyetleri iceren Ek Protokolde belirtilen hususlar uzerinde, sivil toplumu da kapsayan ilgili kurumlarla isbirligi ve muzakere icerisinde, ulusal bir eylem plani gelistirmek, adopte etmek ve uygulamak icin faaliyetlerini guclendirmesini tavsiye eder.

9. Komite ayrica 2005-2015 arasi Internet kullanimina iliskin bir Ulusal Eylem Plani ve siber suc taslak kanunu olmasini memnuniyetle karsilar, fakat internet yoluyla cocuk pornografisinin dagitiminin onlenmesi icin bu planda ongorulen tedbirler ve uygulama ile ilgili bilgileri gerekli gorur. 

10. Komite taraf ulkeye internet kullanimina iliskin, ozellikle ulusal eylem planinin cocuk pornografisinin dagitiminin ve ulasiminin onlenmesi ve siber suc taslak kanununun uygulanmasi ve adoptesine iliskin yapilan gelisme hakkinda Ulusal Eylem plani uygulamasi ile ilgili bir sonraki raporunda spesifik bilgi saglamayi (temin etmeyi) tavsiye eder. 

11. Komite, butce teknikleri ve kaynak tahsisati hakkinda saglanan bilgileri kaydederken, Insan Ticareti ile Mucadele Eylem Plani uygulamasi/gerceklestirilmesi icin direkt butce tahsisatinin gerekliligini dusunur ve boylece bu planin uygulamasi, farkli devlet kurumlarinin butcelerindeki sayet uygunsa gerekli finansal kaynaklarin tahsisatina baglidir.

12.Komite taraf ulkeyi bu eylem planini, bu planda yer alan faaliyetlerin uygulamasi icin yeterli olan kendi butcesi ile saglamaya(yerine getirmeye) ve gelecek eylem planlarinin da kendi butceleri ile saglanacagini/yerini getirilecegini temin etmek icin her turlu caba gostermeyi tesvik eder. 

Dagitim Ve Egitim

13. Komite, Ek Protokolde sozu edilen hususlarla ilgili farkli meslek gruplari icin egitim faaliyetlerini organize etmek icin gosterilen cabalarin yeterli olmadigini kaydederken, kamu, devlet gorevlileri ve kamu yonetiminin guvenlik, sosyal servisler, egitim ve saglik gibi sektorleri arasinda bilinci artirmak icin gosterilen cabalarla ilgilidir.

14. Komite, daha fazla kaynagin bilinclendirme kampanyalarina ve Ek Protokolun uygulamasi icin sorumlu kamu gorevlilerine sistematik egitim programlari olusturmada egitim materyalleri ve kurslarinin gelisimine ayrilmasini tavsiye eder. Ayrica, komite, taraf ulkeye, Ek Protokolun hukumlerinin, okul mufredati ve digerleri ile birlikte ozellikle cocuklar tarafindan genis capta bilinmesinin saglamasini tavsiye eder. 

Bilgi Toplanmasi

15. Komite, insan ticaretine maruz cocuk kurbanlarin sayisina iliskin Konu Listesine, taraf ulkenin yaniti hakkindaki bilgiyi memnuniyetle karsilarken, Ek Protokolde belirtilen tum hususlarin pratik uygulamasi ve halihazirdaki durumuna iliskin butuncul olmayan (yas,cinsiyet ve azinlik gruplarina gore) ve ulkede cocuk satisi, fahiseligi ve pornografisinin yanginligina iliskin arastirma gibi eksIk bilgi oldugunu dusunur.

16. Komite taraf ulkeye Ek Protokolde belirtilen hususlara iliskin derin arastirma yapildigini ortaya koymasini/saglamasini ve yas, cinsiyet ve azinlik gruplari cercevesindeki butuncul olmayan bu bilginin, sozkonusu bilgiler politika uygulamasini olcmek icin gerekli araclar sagladigi icin sistematik olarak toplanmasini ve analiz edilmesini tavsiye eder.

C.2. Cocuk Satisi, Cocuk Pornografisi ve Cocuk Fahiseligi'nin Yasaklanmasi 

Varolan Kriminal veya Ceza Kanunlari ve Duzenlemeleri

17. Komite cocuk satisi, cocuk fahiseligi ve cocuk pornografisine iliskin hususlarin onaylandigini ve Ceza Kanuna'nda yer aldigini ve 2005 tarihli Ceza Kanunu'nun yapilan degisIkliklerin digerleri ile birlikte, cocuk satisi, cocuk fahiseligi ve cocuk pornografisine iliskin suclarda daha ayrintili kosullar ile daha etkili yaptirimlar ongordugunu not eder.Bununla birlikte, Komite ulusal normatif duzenlemede, ozellikle, taraf ulke tarafindan vurgulandigi gibi, internet yoluyla cocuk pornografisine iliskin varolan eksIklikler bulundugunu dikkate alir. 

18. Komite, taraf ulkeyi , internetdeki suclar ve cocuk pornografisine iliskin direkt ilgisi olanlari kapsayan suclar da dahil duzenlemeleri guclendirmek icin mevcut kanuni duzenlemeyi degistirmeyi ya da spesifik duzenleme adopte etmeyi tesvik eder. 

19. Komite taraf ulkeyi, 2001 tarihli Avrupa Konseyi Siber Suc Anlasmasi ve 2005 tarihli Insan Kacakciligi ile Mucadele Anlasmasi'ni imzalayarak kanuni yapiyi guclendirmesini siddetle tesvik eder.

Yeni Kanunlarin Uygulamasi

20. Komite, Ceza Kanunu'nda ve Ceza Muhakemeleri Kanunu'nda yapilan degisIklikleri ve boylece Ihtiyari Protokol'de yer alan suclar ile ilgili hukuki altyapinin guclendirilmesini dikkat alir.Buraya kadar, Komite taraf ulkeye, yukarida 17 ve 18. maddelerde belirtilen duzenlemeleri gozden gecirmek icin alinan tedbirleri kapsayan cocuk satisi, cocuk fahiseligi ve cocuk pornografisine iliskin guclendirilmis kanuni duzenlemenin kullanimi ve uygulamasinin degerlendirilmesinin bir sonraki raporunda yer almasini onerir. 
Cocuk Magdurlarin Haklarinin Korunmasi 

Protokol ile Yasaklanan Suclarin Cocuk Magdurlarinin Haklari ve Cikarlarini Korumak icin Adopte Edilen (Kabul Edilen) Onlemler

21. Komite cocuklarin cinsel istismarina iliskin rapor edilen olaylarin artmasinda kaygilidir. Komite ayrica, su konu ile ilgili de kaygilidir ki, her seyi icine alan uygun bir bilgi, ne sistematik izleme ne de yerinde sIkayetci mekanizmalari gibi yoktur ve boylece nedenleri, ana sorunlarin boyutunu ve sonuc olarak ortaya cikan problemleri belirlemek zordur. 

22. Komite, taraf ulkeye, Ek Protokol'de yer alan tum hususlari etkili bir sekilde ortaya koymak icin bagimsiz bir sIkayetci mekanizmasinin varligi ve etkili izleme saglamak icin tum gerekli onlemleri almasini tavsiye eder.Sikayetciler ile ilgili olarak, benzeri mekanizmalar cocuklar icin de kolayca ulasilabilir olmali.

23. Komite, yeni Cocuk Koruma Kanunu'nun (5395 sayili Kanun) 2005 Temmuz ayinda yururluge girdigini ve boylece taraf ulke tarafindan, Ceza Kanunu'nda yer alan cocuklar ile ilgili kanuni altyapi ile ilgili tanimlanmis hususlari ortaya koymak icin gosterilen cabalari dikkate alir.

24. Komite, taraf ulkeyi yeni Cocuk Korumu Kanunu'nun uygulamasini saglamak icin gereken tum tedbirleri almaya ve Ek Protokol'de yer alan yasaklanmis suclarin cocuk magdurlarinin haklarinin ve cikarlarinin adli sorusturmanin tum safhalarinda koronur oldugunun saglanmasina tesvik eder.Bu durumda, taraf ulke Suc Taniklarini ve Cocuk Magdurlari Kapsayan Hususlara Iliskin B.M. Adalet Ana Cercevelerini rehber edinmelidir.(ECOSOC Resolution No:2005/20) 

25. Komite, taraf ulke raporunda hizmetlerle ilgili, Ek Protokolde yasaklanan suclarin cocuk magdurlari icin uygun olan, farkli hizmet sektorleri tarafindan saglanan bilgileri dikkate alir.Bununla birlikte Komite, her zaman hizmetlerin ve ulkenin her yerini kapsayan davranis seklinin sistematik olarak saglanamadigini dikkate alir, Komite icin benzeri hizmetler icin kimin sorumlu oldugu ve bu hizmet sektorlerini yonlendiren duzenlemeler nelerdir hususlari acik degildir. 

26. Komite, taraf ulkeye bir sonraki raporunda hizmetler ile ilgili, ucretsiz hukuki yardim, tibbi ve nitelikli psIkolojik bakim, siginma ve gecici ikamet gibi ve hangi devlet kurumunun benzeri hizmetler icin sorumlu oldugu ve bununla ilgili hangi sivil toplum kuruluslari ile isbirligi icerisinde olundugu hususlarina iliskin daha detayli bilgi saglamasini onerir.

27. Komite, ayrica taraf ulkeyi SHCEK'in yardim hatti servislerini genisletmek ve kirsal alan ile marjinalize topluluklara ulasmak icin care aramasini tesvik eder.Bu durumda , Komite taraf ulkeyi NGO-Sivil toplum Kuruluslari ve telekom servisleri ile daha fazla isbirligi tesis etmesini tesvik eder. 


C.4 Cocuk Satisi, Cocuk Fahiseligi ve Cocuk Pornografisinin Onlenmesi

Ek Protokol'de Belirtilen suclarin Onlenmesi Icin Adopte Edilen (Kabul Edilen)Onlemler

28. Komite, cocuk satisi, cocuk fahiseligi ve cocuk pornografisi hususlarina iliskin kamuoyunun tartisma eksIkligine ve genis toplum kesimleri arasinda bu konulara iliskin duyarliligin cok sinirli olduguna kanaat eder.

29. Komite, taraf ulkeyi, sivil toplum ile isbirligi icerisinde, Ek Prototokol de belirtilen konulara bir butun olarak genel toplumu duyarli hale getirmek icin bilinc artirma kampanyalarini kapsayan tum gerekli ve ozellikle cocuklar uzerende odaklanan ve adapte edilen daha fazla onleyici tedbirleri almaya ve bu konuda cocuklara belirli gruplara iliskin ozel itina gostermeyi tesvik eder.

30. Istismar, siddet ve kotuye kullanma gibi durumlarda koruma ve bu durumlarin psIkososyal onlenmesini artirmak icin tum ulkede PsIkososyal Onleme, Koruma ve Mudahale Birimi ve bu birimin subelerinin kurulumunu ve cocuk isciligini onlenmesi icin alinmasi gereken faaliyetleri kapsayan Hukumet Acil Eylem Planini dikkat alirken, Komite bu faaliyetlerin uygulamasina iliskin bilgi eksIkligine kanaat eder.

31. Komite, taraf ulkeye yukarida ifade edilen Birim ve Subelerinin hizmetleri ve aktiviteleri ve Acil Mudahale Planinin Uygulanmasi ve ozellikle bu plan adi altinda cocuk istismari ve diger cinsel istismar sekilleri ile mucadele ve onlenmesine iliskin spesifik ve butuncul bilgi saglamasini tavsiye eder. 

D. Uluslararasi Yardim ve Isbirligi 

Kanun Uygulayici Birimler (Polis, Jandarma v.b.)

32. Komite, taraf ulkenin Cocuk Haklari Sozlesmesi ile cesitli yonlerden ilgili hukumetdisi ve bolgesel uluslararasi hukumetsel Kuruluslar ile isbirligini artirmasi cabalarini dikkate alir. Bununla birlikte, Komite, halihazirdaki Ek Protokolde yer alan suclari kapsayan kanuna konu olan sahislarin onlenmesi, ortaya cikarilmasi, arastirilmasi, yargilanmasi ve cezalandirilmasi icin ozellikle ikili duzenlemelerde ve bolgesel olarak bilgi eksIkligini goz onunde bulundurur. 

33.Komite, taraf ulkeyi, cocuk satisi,cocuk fahiseligi ve cocuk pornografisi konusunda, bolgesel ve ikili adli ve polisiye isbirligi, egitim ve bilinc artirma faaliyetlerine iliskin daha fazla yer almasini ve boylece bin sonraki raporunda daha detayli bilgi saglamasini tesvik eder. 

E. Tamamlama ve Dagitim

Tamamlama

34. Komite taraf ulkeye, uygulanabilir oldugunda, uygun degerlendirme ve daha fazla aksiyon icin, halihazirdaki tavsiyelerin tam olarak uygulanmasini saglamak icin, bu tavsiyelerin Bakanlar Kurulu veya Kabine veya daha kucuk bir kurula, Parlamentoya, Bolgesel veya Eyalet Hukumet ve Parlamentolarina iletilerek tum gerekli tedbirleri almaya tesvik eder.


Dagitim

35. Komite, anlasmanin (Ek Protokol), uygulamasinin ve izlenmesinin tartisma ve bilinc (duyarlilik) olusturmasi icin, raporun ve taraf ulke tarafindan verilen yazili cevaplarin ve ilgili benimsenen tavsiyelerin (sonuc gozlemleri) cocuklara, profesyonel gruplara,genclik gruplarina,sivil toplum kuruluslarina, ve genis toplum kesimlerine, internet yolu da dahil olmak uzere (ama sadece internet ile sinirli degil) genis capta ulasilabilir edilmesini tavsiye eder. 

F- Bundan Sonraki Rapor

36. 12 Madde,2. paragraf ile uygun olarak, Komite, taraf ulkeye, Anlasmanin 44. maddesi uyarinca Cocuk Haklari Anlasmasi ile ilgili bir sonraki periyodik raporunda Ihtiyari Protokolun uygulamasina iliskin daha fazla bilgi vermesini onerir.